Wierszykowo - internetowa twórczość literacka

Życie z blizną?

Powstają w wyniku urazu mechanicznego czy interwencji chirurga. Czasem są wynikiem poparzenia, trądziku. Można sprawić, by były niezauważalne.

Długi proces gojenia -  większe prawdopodobieństwo powstania zauważalnej blizny.

Nawet  banalne pogryzienie przez komary  może skutkować powstaniem blizny. Wystarczy rozdrapać, zakazić, lub zrywać powstający strupek, czyli sprawić, żeby proces bliznowacenia trwał dłużej niż powinien. Dlatego, aby uniknąć przedłużonego gojenia rany trzeba zadbać o to, by brzegi rany były czyste, osuszone, zdezynfekowane. W aptekach dostępne są środki nie powodujące pieczenia towarzyszącemu  stosowaniu spirytusu salicylowego lub wody utlenionej, co jest ważne zwłaszcza w przypadku dzieci.  Nieprawidłowe blizny powstają nie tylko z powodu złej higieny rany. Powodem jest też duża rozległość rany ( np. w przypadku poparzeń) lub umiejscowienie rany na kolanie czy łokciu, gdzie skóra jest stale naciągana.

Długie gojenie jest główną przyczyną powstawania blizn przerostowych – wybrzuszonych, fioletowo- czerwonych, często swędzących lub piekących, twardych blizn. Blizny przerosłe tworzą się u ok. 1,5 - 4,5% populacji, głównie u młodych chorych w wieku 10-30 lat a ich ryzyko rośnie, gdy gojenie trwa dłużej niż  3 tygodnie.

Natomiast blizny zanikowe,  małe, okrągłe blizny, leżące poniżej poziomu otaczającej skóry, powstają wtedy, gdy proces gojenia jest zakłócony poprzez niewystarczającą produkcję włókien tkanki łącznej w przebiegu trądziku bądź ospy wietrznej.

Znane metody leczenia nie pozwalają na całkowite usunięcie blizny.

Blizna może stać się jednak mniej zauważalna – zmniejszona, wyblaknięta  i spłaszczona. Rezultaty terapii zależą od tego, jak szybko podejmie się działanie, gdyż największe powodzenie mają terapie blizn rozpoczęte do 2 lat od powstania blizny. 

Szeroko stosowana jest miejscowa terapia silikonowa, której skuteczność ocenia się na ok.. 80% . Silikon stał się popularny w leczeniu blizn w latach 80-tych, jak do tej pory nie poznano dokładnie mechanizmu działania. Do terapii stosuje się syntetyczne polimery zawierające powtarzające się silikonowo-tlenowe szkielety z dołączonymi grupami organicznymi związanymi poprzez wiązania węglowe. Przypuszcza się, że redukcja blizn jest ściśle związana ze zjawiskiem okluzji opatrunku silikonowego – błona powstała po nałożeniu preparatu zmniejsza powierzchniowa utratę wody co ogranicza powstawanie nowych naczyń włosowatych, zmniejsza syntezę kolagenu i ilość czynników wywołujących stan zapalny, co razem tworzy idealne warunki do prawidłowego bliznowacenia. Dostępne w latach 90-ty w Polsce żele silikonowe były nowoczesną technologią i były z tego powodu bardzo drogie. Dermatix to wydatek rzędu ok. 100 – 150 złotych. Dla porównania niektóre żele silikonowe, jak np. Dermabliz silikon  (30 zł) kosztują znacznie mniej . Dermabliz silikon tworzy na powierzchni skóry warstwę okluzyjną, która zmiękcza i wygładza skórę. Bezbarwny, bezwonny, chroni skórę przed szkodliwym działaniem wody lub detergentów, przeciwdziała nadmiernemu wysuszaniu skóry. Badania wykazały, że w znacznym stopniu redukuje świąd, odbarwienie i dyskomfort. oraz spłaszcza blizny. Pacjenci stosujący oba te produkty byli bardzo zadowoleni z rezultatów, ale lepsze zdanie mieli o produkcie Dermabliz silikon, mimo, że był to produkt tańszy.

Blizna to najczęściej efekt zranienia skóry, może być powypadkowy, po oparzeniu, ale również pooperacyjny. W pewnych przypadkach, niezależnie od rozmaitych przyczyn powstania, od różnych sposobów gojenia się powstaje blizna. Fachowcy odróżniają trzy podstawowe rodzaje blizn: prawidłowe, przerostowe lub zanikowe.
Przyczyną powstawania blizn prawidłowych jest zazwyczaj przedłużone gojenie. Często występują one w wyniku ran pooperacyjnych i pourazowych, np. oparzeń. Blizny przerostowe to tkanki bliznowate, rozrastające się tylko w obrębie uszkodzonej wcześniej skóry, gdy gojenie urazu zostało zaburzone. Twarde, piekące, o sino-czerwonym zabarwieniu, potrafią utrzymywać się kilka miesięcy zanim zbledną i spłaszczą się. Do blizn zanikowych zalicza się m.in. rozstępy, ślady po ospie czy trądziku. Są one związane z niedostateczną syntezą nowej tkanki skórnej.
Osobnym rozdziałem są tzw bliznowce czyli keloidy. Są to guzkowate lub płaskie wypustki, zaczerwienione i swędzące, powiększające się z upływem czasu. W odróżnieniu od blizn przerostowych nie wykazują tendencji do samoistnego spłaszczania i cofania się. Warto też wspomnieć o przykurczach bliznowatych, z reguły powstających na większym obszarze ciała. Może dojść w takim przypadku do problemów z ruchomością stawów czy do deformacji skóry.
Tak czy owak stan po zagojeniu się urazu, polegający na wytworzeniu się zbitej, słabo unaczynionej tkanki łącznej, zwanej blizną, szpeci.
Blizny możemy leczyć dwiema metodami: chirurgiczną i niechirurgiczną. Chirurgiczne opracowanie blizny sprowadza się najczęściej do jej wycięcia, czasem wykonania przeszczepu skóry. Niestety, nie doprowadzi do całkowitej likwidacji blizny, ale pozwala na jej znaczne zmniejszenie, spłaszczenie i rozjaśnienie. Dodatkowe zastosowanie farmakologii, radioterapii, krioterapii, laseroterapii czy dermabrazji wzmocni uzyskany rezultat. O wyborze postępowania powinien każdorazowo decydować doświadczony lekarz chirurg plastyczny.
Do najczęstszych metod niechirurgicznych zaliczamy: stosowanie maści zawierających wyciąg z cebuli morskiej i heparynę, które sprzyjają normalizacji procesu gojenia. Z pewnością większość zna Contratubex, a także polski Cepan czy Tointex. W nich znajdziemy wymienione składniki. Bywa, że lekarz zleca opatrunek okluzyjny z kortykosteroidów, retinoidy czy madecassol. Dobre wyniki leczenia daje stosowanie metod z użyciem opatrunków uciskowych czyli tzw pressoterapia. Pacjent nosi specjalnie dopasowane opaski uciskowe, mankiety czy nawet ubrania. Ważne jest, aby nacisk nie trwał zbyt długo ani nie był zbyt silny, gdyż istnieje niebezpieczeństwo martwicy tkanek na skutek zaburzenia krążenia.
Prawie 30 lat temu pojawił się w leczeniu blizn silikon. Nieznany jest dokładnie mechanizm działania silikonu na blizny. Prawdopodobnie najistotniejszym czynnikiem sprzyjającym redukowaniu blizn jest wykorzystanie zjawiska okluzji opatrunku silikonowego zmniejszającego powierzchniową utratę wody, a jednocześnie zwiększającego uwodnienie tkanek. Ten fakt, wg badaczy, ogranicza proces angiogenezy, syntezę kolagenu, zmniejsza ilość czynników prozapalnych, stwarza więc warunki niezbędne do prawidłowego gojenia się rany. Najpierw były to plastry silikonowe wielokrotnego użytku, a następnie znacznie prostsze w aplikacji żele i spray’e silikonowe. Sprawdzają się one w miejscach trudnodostępnych i zgięciach.
Na naszym rynku farmaceutycznym dostępne są opatrunki silikonowe Silon, przeznaczone przede wszystkim do leczenia blizn płaskich, lub gdy są one rozległe. Nieco droższe, ale wygodniejsze w stosowaniu są żele silikonowe. W aptekach znajdziemy m.in. Dermatix, Veraderm, Silkyderm czy polskie Dermabliz albo żel silikonowy Oceanic.

Ponieważ nauka nie stoi w miejscu, warto odnotować pojawienie się Kelo-cote® innowacyjnego żelu do leczenia blizn. Jest bezbarwny, szybko wysycha na skórze i tworząc jakby „film” chroni ją dodatkowo przez drobnoustrojami środowiska zewnętrznego. A po 5 minutach można nawet zrobić na nim makijaż. Warte jest podkreślenia, że może być stosowany przez dzieci i osoby o wrażliwej skórze. Jako jedyny, produkt ten dostępny jest również w postaci spray’u. Dwie wielkości opakowań umożliwiają dokonanie zakupu wedle potrzeb.
Blizny oprócz problemu zdrowotnego często stają się problemem psychologicznym. Kelo-cote® zmniejsza i poprawia wygląd blizn starych oraz nowopowstałych, przywracając pewność siebie i poczucie własnej wartości.